Skip to main content
فهرست مقالات

سیرتحول رابطه ی ساختاری باغ و شهر در سازمان فضایی شیراز از سده ی چهارم تا دوازدهم هجری قمری مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (16 صفحه - از 5 تا 20)

چکیده:

باغ های تاریخی شیراز تا پیش از تغییرات شهری دوران پهلوی و معاصر، از عناصر شاخص شهری به حساب می آمده است. به نظر می رسد شکل گیری هسته تاریخی شهر و توسعه آن در ادوار مختلف، چه از حیث رابطه ساختاری میان باغ و شهر و چه از حیث استفاده از باغ و عناصر آن در پیکره شهر، به پدیده باغ وابسته بوده است. از سوی دیگر، تعریف نظام استقرار باغ در شهر، به عوامل متعددی وابسته است که خود بر چگونگی تعامل ساختاری باغ و شهر تاثیر دارد. ازآنجاکه شیراز تا پایان دوره زندیه شاهد چهار دوره حکومتی مقتدر بوده است، سوال اصلی این پژوهش چنین مطرح می شود که «رابطه ساختاری میان باغ و شهر از سده چهارم هجری تا پایان دوره زندیه چگونه است؟» برای دریافت چگونگی این رابطه، «جایگاه باغ در هسته مرکزی شهر» و سپس «جایگاه باغ ـ محورها در توسعه فضایی شهر» با استفاده از مطالعات و اسناد تاریخی، توصیفات سفرنامه ها و نقشه های بازسازی شده بررسی شده است؛ سپس چگونگی نظام استقرار باغ در شهر شیراز تا اواخر دوره زندیه تحلیل و در نقشه شهر شیراز مکان یابی شده است. نتایج نشان می دهد که تعامل باغ و شهریک تعامل دوسویه است، بدین صورت که از یک سمت مشخصات طبیعی شهر همچون ارتفاعات، مسیر رودخانه، منابع آب و حتی تصمیمات حکومتی مبنی بر چگونگی ساختار شهر، به گونه ای از پیش تعریف شده، محل قرارگیری باغ را مشخص می کند؛ از سمت دیگر باغ با هویت بخشیدن به محورهای حکومتی و هدایت مسیر های توسعه شهر در دوره های بعد، نقشی کلیدی در سازمان فضایی شهر ایفا می کند.

Historic gardens of Shiraz were considered among key elements of the city up to the Pahlavi and contemporary era. It seems that the formation of the historic core of the city and its development in different periods involved gardens، both regarding the structural relationship between the two، and also in the use of the garden and its elements in the body of the city. On the other hand، the garden site selection system is dependent on several factors that، in turn، impact how it interacts with the city. Shiraz was under the rule of four powerful states to the end of the Zand period. Thus، the main question of this research is what the structural relationship of the garden and the city was from the fourth century AH to the end of the Zand era. To understand this relationship، first “the place of the garden in the urban core،” and then “the role of garden-axes on the spatial development of the city” was studied by using historical documents، travel accounts، and reconstructed maps. Then، site selection system of gardens in the city to the end of the Zand period was analyzed، and their locations were reconstructed on the map. The results show that the interaction of the garden and the town is a reciprocal process in that the natural settings such as mountains، rivers، and water supplies، along with governmental decisions on town structure predefined the location for a garden. Reversely، the gardens defined the identity of governmental axes and guided the development of the city in its forthcoming periods، thus playing a key role in the spatial organization of the city.

کلیدواژه ها:

باغ ـ شهر ، محورهای حکومتی ، باغ ـ محور ، نظام استقرار ، سازمان فضایی

Garden ، City ، Spatial Organization ، governmental axis ، garden axis ، site selection system


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.