Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی ویژگی های هیدروژئومورفولوژیک حوضه های آبریز کلان شهر تهران با تأکید بر سیل خیزی مقاله

نویسنده:

چکیده:

بررسی و شناخت عوامل و ویژگی های هیدروژئومورفولوژیک و چگونگی تاثیر آنها در مدیریت حوضه های آبریز در جهت کاهش خسارت ناشی از رخداد سیل، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. تحقیق حاضر، با هدف بررسی ویژگی­های هیدروژئومورفولوژیک حوضه های آبریز کلان­شهر تهران با تاکید بر سیل خیزی از طریق برآورد و بررسی خصوصیات فیزیوگرافیک حوضه­های آبخیز مسلط بر کلان شهر تهران انجام گرفته است. در این مقاله، برای بررسی سیل­خیزی حوضه، نقشه های ژئومورفولوژی منطقه­ی تهران تحلیل و نقشه­ی واحدهای پاسخ هیدرولوژیک، ترسیم و نمودارهای دبی های حدبیشتر لحظه ای در ایستگاه های هیدومتری هفت حوض (درکه)، سولقان (کن)، پل تجریش (دربند) و قلاک (دارآباد) ترسیم شده است. این تحقیق با استفاده از مطالعات کتابخانه­ای، نقشه های توپوگرافی1:50000 و زمین­شناسی 1:100000، DEM 30 متری منطقه­ی ­D مورد مطالعه، عکس های هوایی سال1334 و تصاویر ماهواره ایGoogle Earth و با به ­کارگیری نرم افزارهایArc GIS ،FreeHand ، WMS و Excel انجام گرفته است. نتایج تحقیق نشان می­دهد، به علت تاثیرات خصوصیات فیزیوگرافیک حوضه های آبریز مسلط بر کلان شهر تهران، از جمله، شکل حوضه ها، مساحت و طول کم آبراهه های اصلی، وجود اختلاف ارتفاع و شیب زیاد شمالی- جنوبی، فاصله­ی کم بین حوضه دریافت و بخش خروجی حوضه­ها و کوتاهی زمان تمرکز و مداخلات انسانی، رواناب های حاصل از بارندگی در مدت زمان اندک وارد پیکره­ی شهری می گردد. نقشه­ی HRUS حوضه های مورد مطالعه، نیز نشان دهنده­ی تنوع زیاد واحدهای پاسخ هیدرولوژیک بیشتر حوضه ها، به ویژه حوضه­ی کن است. همچنین، بررسی نمودارهای داده های دبی حدبیشتر لحظه­ای، نشان داد که در ایستگاه های هفت حوض و قلاک نوسان زیاد بوده و با توجه به پیشینه­ی سیل خیزی در محدوده­ی مورد مطالعه، به دلیل وضعیت و ویژگی های هیدروژئومورفولوژیک حوضه های آبریز در بالادست، کلان شهر تهران به شدت متاثر از رخداد سیلاب است و این مخاطره پدیده­ی همیشگی آن خواهد بود.

Hydrogeomorphology is one of the branches of physical geography that studies the forms of roughnesses caused by the action of water in the environment. Investigationand understanding the causes and characteristics of hydrogeomorphology and how to manage watershed areas within order to reduce the damage caused by flood events has more importance. This study aimed to investigate of hydrogeomorphologic characteristics of Tehran metropolis watersheds with emphasis on the flood prone zones through the assessment and review of watershed physiographic characteristics which dominate the metropolis of Tehran. Preparation and geomorphological mapping and map of the hydrological response units، flow charts drawn up for Hafthowz stations (Darake)، Sooleghan (Kan)، Poletajrish (Darband) and Qlak (Darabad) were done next. Extended aim of this study was to investigate the characteristics of the watershed of Tehran metropolis with an emphasis on flood through the assessment of watershed physiographic characteristics that dominate the area. Research approach was analytical- descriptive، using library studies، 1: 50،000 topographic maps and 1: 100000geological maps، 30 meter DEM of area، air photos of the year 1955 and satellite images of Google Earth and the utilization of ArcGIS، FreeHand، WMS and Excel were done. The results show that، due to the impact of watershed physiographic features including، watershed shape، area and low of drainages length، height and steep north-south difference that dominate the metropolis of Tehran، a small distance exists between the apex of watersheds and the receiving watersheds output and short duration of time of concentration and human interventions، and the urban runoff from rainfall in the study area. HRUS map of studied catchments represents the great diversity of hydrological response units most of the watersheds، especially the Kan watershed. The maximum instantaneous flow rate data charts، showed that Hafthowz and Qlak stations have a high variability due to the flood history in Tehran metropolis، due to their situation and hydrogeomorphologic properties of its upstream watershed which is heavily affected by flood events and that will be ordinary in Tehran region.

کلیدواژه ها:

حوضه های آبریز ، کلان شهر تهران ، سیل خیزی ، هیدروژئومورفولوژی

Tehran metropolis ، Hydrogeomorphologic characteristics ، Watersheds ، Flood prone


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.