Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی ژئوشیمیایی و پراکنش فلزات سنگین مس، روی، سرب و نیکل در محدوده منطقه آزاد تجاری- صنعتی رودخانه ارس

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (16 صفحه - از 29 تا 44)

رودخانه ارس به دلیل قرار گرفتن در مسیر فعالیت­های معدن­کاوی و شرایط خاص اکولوژیک، اقتصادی، اجتماعی و تنوع گونه­های مختلف گیاهان و جانوران آبزی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و بررسی کیفیت آن ضروری می­باشد. تحقیق حاضر به­منظور بررسی آلودگی فلزات سنگین سرب (Pb)، مس (Cu)، روی (Zn) و نیکل (Ni) در محدوده منطقه آزاد تجاری – صنعتی رودخانه ارس در استان آذربایجان شرقی انجام گرفت. نمونه­برداری به­صورت فصلی از رسوبات، آب، گیاه (لوئی) و ماهی (زرد پر) درقالب 4 ایستگاه در پاییز سال 1393و تابستان سال 1394 در محدوده 150 کیلومتری طول رودخانه ارس صورت گرفت. نتایج نشان­دهنده غلظت مجاز همه فلزات در نمونه­های آب و ماهی و غلظت بیش‌تر از حد مجاز فلز سنگین مس در نمونه­های رسوب و گیاه بر اساس استانداردهای جهانی بود. مطابق مقادیر شاخص­های ضریب آلودگی، بار آلودگی و انباشت ژئوشیمیایی، همه ایستگاه­ها به­جز ایستگاه سنت استپانوس به فلز سنگین مس شدیدا آلوده بوده که می­تواند ناشی از فعالیت­های معدن­کاوی مس سونگون در منطقه مورد مطالعه باشد. شدت آلودگی به فلزات سنگین در ایستگاه­ها به­ترتیب زیر حاصل شد: Cu > Zn > Pb = Ni. مقادیر کم‌تر از یک فاکتور تجمع زیستی برای نمونه­ ماهی زردپر، بیان‌گر جذب و تجمع فلزات سنگین از طریق جذب سطحی و نه از طریق رژیم غذایی ماهی­ها می­باشد. مقادیر بالاتر از یک فاکتور تجمع زیستی نمونه­های گیاه لوئی در رابطه با فلزات سنگین سرب و روی در ایستگاه­های مصب ایلگنه چای و قولان و میسن، آن را به­عنوان یک گیاه ابرجاذب مطرح می­کند. بنابراین می­توان از این گیاه برای اهداف گیاه پالایی در منطقه مورد مطالعه استفاده کرد.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.