Skip to main content
فهرست مقالات

ارزیابی پایداری خاکدانه‌ها با استفاده از مدل‌های فرکتالی و روش‌های کلاسیک

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (13 صفحه - از 39 تا 51)

ساختمان خاک، شاخصی مهم برای مدیریت بهینۀ منابع خاک و آب می­باشد. زیرا به گونه­ای مستقیم، بر بسیاری از ویژگی­های فیزیکی خاک همچون مقدار آب، هدایت آبی، گرما، تهویه­، جرم ویژۀ ظاهری و تخلخل خاک اثر می­گذارد. لیکن به دلیل پیچیدگی ساختمان خاک، توصیف کمی آن دشوار می­باشد. یکی از روش­های نوین برای توضیح کمی ساختمان خاک، استفاده از مفهوم هندسۀ فرکتالی است. در این روش، با تعیین بعد فرکتالی خاکدانه­ها می­توان وضعیت پایداری آنها را در مقیاس­های مختلف به صورت کمی بررسی کرد. هدف از این پژوهش، کمی­سازی ساختمان خاک با استفاده از شاخص­های کلاسیک و مقایسۀ آن با بعد فرکتالی به دست آمده برای خاکدانه­های خاک در یک پهنۀ گسترده بود. بدین‌منظور، تعداد 41 نمونه خاک دست ­نخورده از یک منطقۀ زراعی برداشت و فراوانی نسبی اندازۀ خاکدانه­ها، جرم ویژۀ ظاهری و فراوانی نسبی اندازۀ ذرات خاک اندازه­گیری شد. سپس میانگین وزنی و میانگین هندسی اندازۀ خاکدانه­ها در دو حالت تر و خشک با استفاده از روش سری الک­ها اندازه­گیری شد. آنگاه برای همان نمونه­ها، بعدهای فرکتالی Mandelbrot، Tyler-Wheatcraftو Rieu-Sposito برای هر دو حالت خشک و تر تعیین شد. نتایج نشان داد که بعدهای فرکتالی مدل تعداد – اندازۀ مندل­برات در سری الک خشک و مدل تعداد – اندازۀ ریو - اسپوزیتو در سری الک تر با دو شاخص تجربی قطر خاکدانه­ها بیشترین همبستگی را دارند.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.