Skip to main content
فهرست مقالات

نقش بانکت‌های هلالی شکل و قرق در حفظ رطوبت خاک به منظور مقابله با خشکیدگی جنگل‌های زاگرس

نویسنده:

علمی-ترویجی (وزارت علوم) (8 صفحه - از 1 تا 8)

پدیده خشکیدگی سراسر جنگل­های زاگرس را فرا گرفته و جبران کمبود رطوبت خاک از طریق نفوذ دادن رواناب سطحی می‌تواند در این زمینه موثر باشد. هدف از اجرای پژوهش بررسی نقش بانکت هلالی در افزایش ذخیره رطوبت خاک از طریق نفوذ دادن رواناب به منظور مقابله با خشکیدگی بلوط بود که در بخشی از جنگل‌های کله‌زرد جنوب کرمانشاه در قالب طرح آزمایشی بلوک­های کامل تصادفی با 4 تیمار و 3 تکرار در پلات­هایی به ابعاد 30×50 متر انجام یافت. تیمارها شامل قرق+بانکت هلالی، قرق، بانکت هلالی بدون قرق و شاهد بود. بانکت­ها بسته به وضعیت سطح زمین به شکل هلالی به طول تقریبی 7 متر و عمق 5/0 متر ایجاد شدند. رطوبت حجمی خاک با TDR در سه نقطه داخل بانکت، کناره بانکت و شاهد اندازه‌گیری گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که خشکیدگی در ابتدای شروع پروژه (سال 1390) 30 درصد بود که بر اساس مشاهدات میدانی در سال بعد روند افزایشی داشت. نتایج بررسی رطوبت اندازه‌گیری شده نشان داد که میانگین ذخیره رطوبت داخل بانکت 2 برابر نقطه شاهد بود که با اعمال تیمار بانکت+قرق بعد از 3 سال، تعداد 3 پایه از درختان خشکیده احیاء (19 پایه در هکتار) و 37 پایه در هکتار نیز کمتر خشک شده بود (درمقایسه با تیمار شاهد) که در مجموع موجب نجات 57 پایه درختی در هکتار از پدیده خشکیدگی گردید. تیمار قرق گرچه موجب احیاء پایه‌های خشکیده نگردید، اما موجب کاهش تشدید خشکیدگی به تعداد 38 پایه در هکتار گردید. تاثیر تیمار بانکت بدون قرق در کاهش خشکیدگی 6 پایه در هکتار به دلیل عدم حفاظت و چرای دام بود. نهایتا افزایش معنی‌دار تاج پوشش گیاهی و لاشبرگ سطح زمین و کاهش سطح خاک لخت در تیمارهای بانکت و قرق نیز افزایش یافت. بنابراین، احداث بانکت توام قرق به عنوان راهکاری مناسب برای افزاش رطوبت خاک برای مقابله با پدیده خشکیدگی جنگل‌های زاگرس خواهد بود.

خلاصه ماشینی:

"جدول (1): تعداد درختان خشکیده در منطقه جنگلی کله‌زرد (سال اول) (رجوع شود به تصویر صفحه) شکل (3): درختان بلوط دچار خشکیدگی مورد هجوم آفات و بیماری قرار می‌گیرند نقش بانکت‌ها در ذخیره رطوبت خاک مقدار رطوبت حجمی خاک در سه نقطه شامل داخل بانکت، کنار بانکت (پایین دست دیواره) و شاهد در لایه‌های 15-10، 30-15 و 50-30 سانتی‌متری خاک ثبت گردید که خلاصه نتایج و مقایسه میانگین آن‌ها در جدول (2) درج شده است. جدول (3): تاثیر تیمارهای مورد تحقیق بر روی تغییرات خشکیدگی در منطقه مورد پژوهش (رجوع شود به تصویر صفحه) * اعداد با حروف الفبای غیر همسان دارای تفاوت معنی‌دار در سطح 5 درصد هستند نتیجه‌گیری نتایج این تحقیق نشان داد که بانکت‌های منقطع هلالی می‌تواند در در جنگل‌های زاگرس در حفظ ذخیره رطوبت خاک و افزایش ماده آلی نقش مهمی داشته باشد. Effect of runoff harvesting trough crescent shaped bounds on oak dieback curtailing and increasing soil organic carbon in the Zagros Forest, Kermanshah, Iran Mosayeb Heshmati1 Mohamad Gheitoury2 Yahya Parvizi3 Mohamad Ahmadi4 Morad Shikhveisi5 Mahmoud Arabkhedri6 Majid Hoseini7 Alireza Shademani8 1,2,3,4 Assistant Professor, Department of Watershed Management, Agriculture and Natural Resources Research Center, Kermanshah, Iran, AREEO 5 Natural Resources Management Office of Kermanshah Province, Iran 6,7 Associate Professor Soil Conservation and Watershed Management Institute, Iran, AREEO 8Academic Member Soil Conservation and Watershed Management Institute, Iran, AREEO Abstract Forest and its soil play an important role on sustainable live, while most of them are suffering from climate change driven dieback phenomenon, particularly in the Zagros forest."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.