Skip to main content
فهرست مقالات

تغذیه مصنوعی در بالادست، راه حلی مطمئن برای نجات بادامزارهای کاشمر (خراسان رضوی) مقاله

نویسنده:

علمی-ترویجی (وزارت علوم) (7 صفحه - از 65 تا 71)

چکیده:

منطقه کوهسرخ کاشمر با وسعت حدود 16000 هکتار بادامزار، یکی از قطب‌های تولید بادام دیم کشور است که خشکسالی‌های متوالی و کمبود آب منجر به خشک شده آنها شده که به این خاطر مشکلات اقتصادی و اجتماعی عمده‌ای را برای مالکین آن ایجاد نموده است. هدف از این مطالعات، رسیدن به یک راهکار پایدار در رابطه با حفظ بادامزارهای منطقه کوهسرخ کاشمر می‌باشد که بدین منظور اقدام به شناسایی و انجام مطالعات بر روی یکی از راهکارهای سنتی و بومی منطقه شده است. این راهکار شامل احداث بند خاکی تغذیه‌ای در بالادست حوضه‌های فرعی میباشد که رواناب حاصل از جاری شده باران بر روی ارتفاعات سنگی مشرف به آن را استحصال نموده و باعث تغذیه تدریجی آن به داخل بافت نفوذ پذیر پایین دست خود می‌گردد. جریان سطحی ایجاد شده تا فاصله مناسبی از بند که سنگ کف همچنان بالا می‌باشد، به مصرف ریشه درختان کاشته شده در مسیر می‌رسد. برای انجام این مطالعات، ابتدا زیرحوضه‌های آبریز در مقیاس کوچک، تفکیک و مطالعات فیزیوگرافی انجام گردید. پس از مطالعات اقلیم (هواشناسی) و هیدرولوژی، رواناب سالیانه زیرحوضه‌ها با روش‌های تجربی برآورد و مقادیر حاصل از روش جاستین به سبب تاثیرگذاری فاکتورهای مهم شیب زیر حوضه‌ها و ضریب جاستین، مورد قبول واقع گردید. در مطالعات زمین شناسی و آب زیرزمینی، ضمن حفاری چاه‌های دستی برای بررسی ضخامت و بافت آبرفت و تعیین سنگ کف، مشخص گردید که پهنه آبرفتی در گستره بادامزارها، فاقد آب زیرزمینی است و نقش آب زیرزمینی در تامین رطوبت بادامزارها منتفی گردید. در مطالعات بهره‌برداری از رواناب زیرحوضه‌ها، به سبب وجود بند خاکی در انتهای زیرحوضه شماره 2، ابتدا محدوده محور و مخزن بند، نقشه‌برداری و سپس با تعیین نفوذپذیری سطحی و عمقی آبرفت به روش‌های صحرایی و شبیه‌سازی جریان زیرسطحی به وسیله نرم افزار Seep/w، الگوی و میزان جریان زیر سطحی در ترازهای مختلف آبگیری بررسی گردید. نتایج نشان داد که با توجه به نفوذپذیری بالای رسوبات بستر بند و آبراهه، بند تغذیه‌ای موجود قابلیت خوبی از نظر تغذیه پایین دست دارد که میتواند الگوی مناسبی برای حفظ بادامزارهای کاشته شده در مناطق بالادستی حوضه های مشرف به منطفه مورد مطالعه باشد.

خلاصه ماشینی:

"این راهکار شامل احداث بند خاکی تغذیه‌ای در بالادست حوضه‌های فرعی میباشد که رواناب حاصل از جاری شده باران بر روی ارتفاعات سنگی مشرف به آن را استحصال نموده و باعث تغذیه تدریجی آن به داخل بافت نفوذ پذیر پایین دست خود می‌گردد. نتایج نشان داد که با توجه به نفوذپذیری بالای رسوبات بستر بند و آبراهه، بند تغذیه‌ای موجود قابلیت خوبی از نظر تغذیه پایین دست دارد که میتواند الگوی مناسبی برای حفظ بادامزارهای کاشته شده در مناطق بالادستی حوضه های مشرف به منطفه مورد مطالعه باشد . فیزیوگرافی با توجه به هدف تحقیق یعنی بررسی ایجاد سدهای تغذیه‌ای در مناطق باغات دیم بادام به منظور جلوگیری از خروج سریع حجم زیاد آب‌های سطحی در این مناطق، قسمت شرقی حوضه آبریز چلپو (با مساحت 35/24 کیلومتر مربع) به نام حوضه آبریز اکبرآباد با وسعت 48/10 کیلومتر مربع به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب گردید. اطلاعات ارائه شده در فصول قبلی این گزارش مربوط به یکی ازهمین طرح‌های سنتی است که شامل یک بند خاکی تغذیه‌ای احداث شده در منتهی الیه بالادست اراضی کشاورزی می‌باشد که بوسیله آن رواناب‌های فصلی ناشی از بارندگی بر روی ارتفاعات سنگی موجود در حوضه مهار و به تدریج به زمین نفوذ داده می‌شود. جریان آب سطحی نیز پس از پر کردن بند مورد نظر از طریق سریز که معمولا در انتهای خاکریز بند قرار دارد به سمت پایین دست هدایت می‌شود و در مسیر حرکت خود مجددا به زمین نفوذ نموده و باعث تقویت آبخوان در پایین است می‌گردد."

کلیدواژه ها:

روش‌های سنتی ، بند تغذیه‌ای ، جریان زیرسطحی ، بادامزارهای کوهسرخ ، سطوح آبگیر صخره‌ای


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.