Skip to main content
فهرست مقالات

ولکانیسم همزمان با برخورد کواترنری در شمال پهنه سنندج-سیرجان، ماگماتیسم در یک فلات فعال کوهزایی مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (20 صفحه - از 45 تا 64)

چکیده:

ولکانیسم کواترنری شمال پهنه سنندج-سیرجان در غرب ایران، جزیی از مجموعه گسترده ماگماتیسم همزمان با برخورد فلات مرتفع ایرانی-ترکی است. این فلات بخش فعالی از پهنه قاره‌ای عربی-اوراسیایی است. گدازه‌های بازیک (بازانیت‌ها، هاوائیت‌ها و بازالت‌های آلکالن) همسو با روند زمین‌درز بیتلیس-زاگرس (شمال‌غربی-جنوب‌شرقی) فوران یافته‌اند. اغلب گدازه‌های بازیک منطقه قروه و بیجار از عناصر لیتوفیل بزرگ یون (LILE) مانند: Ba، Rb و Sr و عناصر خاکی کمیاب سبک (LREE) غنی‌شدگی نشان می‌دهند که بازالت‌های تکاب نسبت به سنگ‌های بازالتی دیگر مناطق دارای عناصر خاکی کمیاب سبک کمتری هستند. میزان La/Nb همه گدازه‌ها بیشتر از یک است و نسبت‌های ایزوتوپی Sr-Nd این بازالت‌ها، ویژگی‌های منشأ گوشته‌ای را نشان می‌دهد. بی‌هنجاری منفی Nb و تفریق عناصر LIL در این سنگ‌ها می‌تواند ناشی از جز به جز شدگی کانی‌ها (ریشتریت پتاسیم‌دار و روتیل) در منشأ باشد. از ویژگی‌های ژئوشیمیایی سنگ‌های منطقه می‌توان چنین استنباط نمود که این سنگ‌ها از ذوب اندک گوشته لیتوسفری ضخیم اوراسیا در زیر فلات ایرانی-ترکی منشأ شده‌اند. سازوکارهای لایه‌شدگی لیتوسفر یا شکست قطعه با توجه به چنین ضخامتی (حدود 150 تا 200 کیلومتر) از گوشته لیتوسفری و متاسوماتیزه این منطقه، توجیه قابل قبولی بر ذوب بخشی این گوشته و سرانجام فرازش ماگما در منطقه مورد مطالعه نیست و تشکیل گدازه‌های کردستان ناشی از ذوب‌شدگی گوشته متاسوماتیزه در زیر این منطقه است که شاهدی بر فرورانش تتیس به زیر حاشیه ایران (اوراسیا) پیش از برخورد است.

کلیدواژه ها:

سیرجان ، ترکی ، غرب ایران ، ذوب بخشی ، پهنه سنندج ، گدازه‌های بازیک ، فلات ایرانی-ترکی ، گوشته لیتوسفری ، فلات ایرانی


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.