Skip to main content
فهرست مقالات

طراحی بهینه حوضچه‌های بازداشت در حوضه‌های آبریز با استفاده از الگوریتم بهینه‌ساز جامعه مورچگان چند هدفه و مدل SWAT

نویسنده:

چکیده:

زمینه و هدف: کنترل بار آلودگی غیر نقطه‌ای[1] به منظور سالم نگاه‌داشتن پیکره‌های آبی از اهمیت به سزایی در مدیریت سیستم‌های منابع آب برخوردار است. یکی از موثرترین سازه‌ها در مدیریت بار آلودگی غیر نقطه‌ای، حوضچه‌های بازداشت می‌باشند. طراحی یکپارچه‌ی مجموعه حوضچه‌های بازداشت در مجموعه زیر حوضه‌ها می‌تواند با بازدهی بیشتری در حذف رسوبات همراه باشد. جهت دست‌یابی به این هدف اتصال الگوریتم‌های بهینه‌ساز و نرم‌افزارهای مدل‌سازی حوضه‌های آبریز می‌تواند کمک به سزایی در طراحی بهینه‌ی حوضچه‌های بازداشت باشد. روش کار: هدف از انجام این پژوهش استفاده از یک مدل شبیه‌ساز-بهینه‌ساز چند منظوره برای برنامه‌ریزی و طراحی یکپارچه‌ی حوضچه‌های بازداشت در سطح حوضه‌های آبریز است که بتوان مصالحه‌ای را بین اهداف مختلف برقرار نمود. واضح است که با استفاده از حوضچه‌های بازداشت بزرگتر و با تعداد بیشتر می‌توان میزان حجم بالاتری از رسوبات را به دام انداخت، ولی متعاقبا هزینه‌های ساخت حوضچه‌های بازداشت نیز افزایش خواهد یافت. جهت بهینه‌سازی اندازه و مکان حوضچه‌های بازداشت در این مساله‌ی دو هدفه، از الگوریتم دو هدفه جامعه مورچگان و جهت شبیه‌سازی حوضه‌‌ی آبریز از مدل SWAT بهره‌گرفته شده است. با استفاده از الگوریتم بهینه‌سازی جامعه مورچگان دو هدفه می‌توان به یک جبهه جواب‌های نامغلوب از دو تابع هدف متضاد دست یافت که عبارتند از: هزینه‌های کنترل بار رسوب تولیدی و بار رسوب تولیدی. یافته‌ها و نتایج: کارایی مدل پیشنهادی بر روی یک حوضه‌ی آبریز در غرب ایران مورد مطالعه قرار گرفته است. استفاده از بهینه‌ساز کلونی مورچگان و شبیه‌ساز SWAT، به محققین توانایی مدل‌سازی حوضه‌های آبریز و کنترل بار آلودگی غیر نقطه‌ای را خواهد داد. مدل چند هدفه با توجه به فراهم نمودن جبهه پرتو می‌تواند مدیران را در اتخاذ راهکار مناسب جهت کنترل کیفیت رواناب خروجی از حوضه‌ی آبریز یاری نماید.

کلیدواژه ها:

مدل SWAT ،حوضچه‌های بازداشت ،حوضه‌های آبریز ،الگوریتم جامعه مورچگان دو هدفه ،بار رسوب تولیدی


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.