Skip to main content
فهرست مقالات

پایش و تحلیل پراکندگی مکانی شدت خشکسالی سال زراعی 80-1379 استان فارس با استفاده از شاخص معیار شده ی بارش (SPI) در محیط سامانه ی اطلاعات جغرافیایی(GIS) مقاله

نویسنده:

نویسنده مسئول:

چکیده:

خشکسالی یکی از مهمترین بلایای طبیعی است که زیان‌های بسیاری را بر بخش کشاورزی و منابع آبی وارد می‌سازد. به دلیل تاثیرات ویرانگر ناشی از خصوصیات خشکسالی، بخش‌های مختلف تولیدی، اقتصادی، اجتماعی و بوم نظام‌ها با آسیب‌های جدی مواجه می‌گردند. در میان ویژگی‌های خشکسالی، سه عامل شدت، مدت و گسترش مکانی از اهمیت بیشتری برخوردارند. به منظور به حداقل رساندن مخاطرات وقوع خشکسالی واضح است که انتقال مدیریت بحران به مدیریت خطر کردن امری اجتناب ناپذیربوده و نظارت و ارزیابی خشکسالی از ضروریات است. به منظور پایش و سنجش خشکسالی در هر منطقه، و تجزیه و تحلیل آماری این پدیده، لازم است از شاخص‌هایی استفاده گردد. در این پژوهش شاخص معیار شده ی بارش با در نظر گرفتن مزایایی که در تحلیل منطقهای و ایجاد ارتباط زمانی بین رخدادهای خشکسالی در نواحی مختلف یک پهنه دارد، انتخاب شده است. در این راستا، از اطلاعات بارانسجی 125 ایستگاه مربوط به استان فارس و استان‌های مجاور، در یک دوره ی آماری 30 ساله استفاده گردید. پس از آماده سازی اطلاعات، مقادیر شاخص معیار شده ی بارش در مقیاس‌های زمانی 6، 12 و 24 ماهه جهت تعیین شدت خشکسالی ماهانه ی تمامی ایستگاه‌ها در سال زراعی 80-1379 محاسبه گردید. پس از تعییـــــن شــدت‌های خشکسالی، بــا استفـــاده از نرم افزارArcGIS9، پهنه بندی و تحلیل پراکندگی مکانی خشکسالی صورت گرفت. نتایج ایــن پژوهش نشـــان می‌دهد که با طولانی شدن دوره ی خشکسالی و تداوم آن، دو مولفه ی شدت و گستره ی مکانی خشکسالی افزایش می‌یابد. همچنین، نتایج حاکی از آنندکه مناطقی از شمال شرق، و بخشهایی از جنوب شرقی، جنوب و جنوب غربی استان فارس نسبت به مناطق دیگر از نظر آسیب پذیری مستعدتر بوده، و بیشتر در معرض خشکسالی قرار دارند. لذا مناطق مذکور در بخش کشاورزی و نظام‌های مبتنی بر کشت دیم، که بقای آن بستگی به میزان بارش دارد، آسیب پذیرترمی باشند.

Drought is one of the most common natural events that has a great negative impact on agriculture and water resources. Due to the undesired effects of drought, various sections like production, economical, social and ecosystems encounter serious problems. Among the characteristics of a drought, i.e. severity, duration and local prevalence are more important. In order to minimize the damages of drought, it is obvious that the transmission of crisis management into the risk management is unavoidable. Therefore, assessment and mitigation of droughts effects are supervising and necessary. This requires, evaluation and statistical analyzes of the drought indices in each area. The standardized precipitation index was selected for present study due to the advantages of this method for regional analysis and time relationship establishment between drought incidents in different parts of a region. The precipitation data collected at 125 stations in the Fars and neighboring for a 30 year period provinces were used for this analysis. The standardized precipitation index were computed for the time scales of 6, 12 and 24 months in order to determine the monthly drought severity, for all of the station during the 2000-2001 crop year. Using the ArcGIS9 software, The mapping and spatial analysis were accomplished. The results indicate that the two variables of severity and local prevalence increase commensurate prolongation and continuation with. Moreover, the results of this study indicated that parts of northeast, southeast, south and southwest of Fars province are more vulnerable and more exposed to drought than the other parts. As the cash earning potential of the about-motional areas is based on dry land farming and traditional agriculture, therefore, the very survival of their inhabitants hinges on receiving an adequate and timely precipitation.

کلیدواژه ها:

استان فارس ، خشکسالی ، سامانه ی اطلاعات جغرافیایی ، شاخص معیار شده ی بارش

drought ، Fars Province ، standardized precipitation index ، Geographic information systems


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.