Skip to main content
فهرست مقالات

تغییرات مقدار و فلورسانس کلروفیل و قندهای محلول کل در ارقام کلزا در شرایط تنش اسمزی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (15 صفحه - از 167 تا 181)

چکیده:

به منظور ارزیابی اثر تنش اسمزی بر میزان قندهای محلول کل، فلورسانس کلروفیل و میزان کلروفیل بر اساس واحد SPAD در مرحله گیاهچه کلزا، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 4 تکرار اجرا گردید. سطوح تنش اسمزی (شاهد، 5/3- بار و 7- بار) به عنوان عامل اصلی و 12 رقم کلزا به عنوان عامل فرعی بود. نتایج نشان داد که تنش اسمزی موجب کاهش قندهای محلول کل، فلورسانس اولیه، حداکثر و متغیر می‌شود، اما میزان کلروفیل و عملکرد فتوشیمیایی فتوسیستم (Fv/Fm) را افزایش می‌دهد. به نظر می‌رسد که افزایش میزان کلروفیل باعث کاهش بازدارندگی نوری و افزایش عملکرد فتوشیمیایی فتوسیستم شده است. از عملکرد فتوشیمیایی می‌توان به عنوان شاخص فیزیولوژیکی برای گزینش ارقام متحمل به تنش اسمزی استفاده کرد. در شرایط تنش اسمزی 7- بار ارقام لیکورد، زرفام و اورینت بیشترین مقدار عملکرد فتوشیمیایی فتوسیستم را داشتند. هم‌چنین، رقم لیکورد عملکرد زیست‌شناختی بالا در هر دو شرایط بدون تنش و دارای تنش داشت. مقدار شاخص تحمل تنش (STI) آن نیز بیشتر از ارقام دیگر بود. در تجزیه به عامل‌ها چهار عامل اول 04/92 درصد از تغییرات صفات را توجیه کردند. عامل اول دارای ضرایب مثبت و بزرگ برای عملکرد و شاخص تحمل تنش و عامل دوم دارای ضرایب مثبت و بزرگ برای فلورسانس کلروفیل بودند. گروه‌بندی ارقام با استفاده از دو عامل اول نشان داد که رقم لیکورد متحمل به تنش اسمزی بوده و از ارقام دیگر متمایز شد.

In order to evaluate the effect of osmotic stress on total soluble sugars, chlorophyll fluorescence and chlorophyll content (SPAD) in the seedling stage of rapeseed, an experiment was conducted as split plot based on randomized complete block design with four replications. The levels of osmotic stress (control, -3.5 and -7 bar) as main factor and 12 rapeseed cultivars as sub factor were used. Results showed that osmotic stress decreased total soluble sugars, Fo, Fv and Fm, but increased SPAD and Fv/Fm. It seemed that increasing of Chlorophyll content caused decreasing of light repression and increasing of Fv/Fm. The Fv/Fm can be used as a physiological index for selection osmotic stress tolerant cultivars. In osmotic stress condition (-7 bar) The Licord, Zarfam and Orient cultivars had the highest Fv/Fm. Also, the Licord cultivar had high biological yield in stress and non stress condition. The amount of stress Tolerant Index (STI) in this cultivar was higher than others. In factor analysis, the four first factors explained 92.04 present of trait variance. The first factor had positive and high coefficients for biological yield and STI and the second factor had positive and high coefficients for chlorophyll fluorescence. Grouping of cultivars using tow first factor showed that Licord cultivar was osmotic stress tolerant and separated from other cultivars.

کلیدواژه ها:

فلورسانس کلروفیل ،قندهای محلول کل ،کلزا ،تنش اسمزی ،شاخص تحمل تنش

Stress tolerance indices ،Osmotic stress ،Total soluble sugars ،Chlorophyll fluorescence


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.