Skip to main content
فهرست مقالات

اثر آللوپاتی عصاره و بقایای اندام‌های گندم (Triticum aestivum L.) بر جوانه‌زنی، رشد و تولید بذر تاج‌خروس ریشه‌قرمز(Amaranthus retroflexus) مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (15 صفحه - از 103 تا 117)

چکیده:

یکی از اجزای مدیریتی در سیستم‌های کشاورزی پایدار استفاده از ظرفیت آللوپاتی گیاهان زراعی برای کنترل جمعیت علف‌های هرز و توده‌ی بذری در خاک است. با توجه به فراوانی و اهمیت کنترل علف‌ هرز تاج‌خروس در مزارع، این بررسی به منظور ارزیابی اثرات عصاره و بقایای حاصل از اندام‌‌های مختلف در مراحل رشدی و در مقادیر متفاوت گندم بر تاج‌خروس به صورت آزمایش فاکتوریل در سه تکرار در مزارع و گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز در سال‌های 1387-1388 اجرا گردید. فاکتورهای مورد بررسی شامل عصاره و بقایای حاصل از اندام‌های مختلف گندم در پنج سطح از عصاره و بقایای حاصل از برگ، ساقه، ریشه و کل اندام‌های گندم و شاهد، مقدار بقایای اضافه شده به خاک در پنج سطح شامل صفر(شاهد)، 50، 100، 150 و 200 گرم در مترمربع یا غلظت عصاره شامل صفر(شاهد)، 1 به 20، 1به 15، 1 به 10 و 1به 5 و بقایای مراحل مختلف گندم در سه سطح شامل مراحل رویشی، گلدهی، پر شدن دانه بودند. نتایج نشان داد که عصاره برگ حاصل از مراحل رویشی و گلدهی گندم، طول گیاهچه، درصد جوانه‌زنی و نسبت ریشه‌چه به ساقه‌چه‌ی تاج‌خروس را نسبت به سـایر تیمـارها کاهش بیش‌تـری داد. نتایج آزمایش‌های گلخانه‌ای و مزرعه‌ای نشان دادند که عصاره و بقایای حاصل از اندام‌های مختلف گندم منجر به کاهش معنی‌دار ارتفاع بوته، سطح برگ، وزن خشک ریشه، برگ، ساقه و اندام هوایی، وزن هزار دانه و تولید دانه تاج‌خروس گردید. با افزایش میزان بقایای گندم در خاک محل رشد تاج‌خروس، کلیه‌ی صفات مورد بررسی این علف هرز کاهش بیش‌تری یافتند. بیش‌ترین کاهش سطح برگ، وزن خشک برگ و ساقه، وزن هزار دانه و تولید دانه‌ی تاج‌خروس با اضافه کردن 50 گرم بقایای گندم، به ترتیب معادل 31/25، 25/22، 13/51 و 03/28 درصد بود. این کاهش با افزایش بقایای گندم به 200 گرم به ترتیب به 08/53، 27/39، 68/89 و 38/67 درصـد رسیـد، بنــابراین وزن خشک سـاقه و تولیـد دانه‌ی تاج‌خروس حساسیت بیشتری در برابر میزان بقایای گندم نسبت به سایر صفات از خود نشان دادند. در اثر بقایای گندم، کاهش توده‌ی بذری اضافه شده‌ی تاج‌خروس به خاک از حداقل 7 تا حداکثر 68 درصد بود. بقایای برگ گندم در مرحله‌ی گلدهی بیش‌ترین اثر کاهشی را بر اکثر صفات مورد بررسی و مخصوصاً میزان بذر اضافه شده به بانک بذر خاک داشت. بنابراین استفاده از ظرفیت آللوپاتی گندم، می‌تواند منجر به کاهش جمعیت این علف هرز، مشکلات مصرف بیش از حد از علف‌کش‌ها و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از آن باشد.

One of the sustainable agriculture management components is the allelopathic potential of crops in weed and soil seed bank control. Because of prevalence and importance redroot pigweed in most fields, a factorial experiment with three replicates was conducted to evaluate the effect of wheat extract and residual of different parts in growth stages and different level of wheat on pigweed in field and greenhouse of Agricultural Faculty of Islamic Azad Uniersity, Tabriz branch during 2008-2009. The examined factors were extract and residual of different parts of wheat in 5 levels (residual as 0, 50, 100, 150 and 200 g.m-2 or extract as 1:20, 1:15, 1:10 and 1:5) and residual of different growth stages of wheat in three levels including vegetative, inflorescence and seed filling. Results showed that leaf extract in vegetative and inflorescence stages had the most reduction effect on seedling length, germination percent and root/shoot ratio. Field and greenhouse results indicate that the effect of extract and residual of different parts of wheat decreased significantly plant height, leaf area, root, leaf, stem and shoot dry weight, 1000 kernel weight and seed yield of pigweed. Increasing wheat residuals in soil decreased all characters of pigweed. Decreasing in leaf area, leaf and stem dry weight, 1000 kernel weight and seed yield of pigweed by adding 50 g.m-2 were 25.31, 22.25, 51.13 and 28.03% respectively, comparing with control. Increasing wheat residuals to 200 g per m2 increased these reductions to 53.08, 39.27, 89.68 and 67.38%, respectively. So, stem dry weight and seed yield of pigweed were the most susceptible attributes of pigweed. Seed bank of pigweed decreased from 7 to 68%. as a result of wheat residuals. Residuals of wheat leaf in inflorescence stage had the highest reduction effect on most attributes and especially on soil seed bank. Therefore the wheat allelopathic potential can reduced pigweed population in fields, herbicides over application and environment pollution.

کلیدواژه ها:

گندم ، آللوپاتی ، عصاره ، بقایا ، تاج خروس ، بانک بذری خاک

Pigweed ، Residuals ، Seed bank ، Allelopathy ، Extract ، wheat


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.