Skip to main content
فهرست مقالات

پهنه‌بندی زراعی- بوم‌شناختی اراضی استان گلستان جهت کشت سویا با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی

نویسنده مسئول:

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (20 صفحه - از 21 تا 40)

چکیده:

با مطالعات بوم‌شناختی می‌توان پتانسیل محیطی را در مناطق مختلف مشخص و از آنها حداکثر بهره‌برداری را نمود. به منظور پهنه‌بندی زراعی-بوم‌شناختی اراضی کشاورزی کنونی استان گلستان برای کشت سویا، از سامانه اطلاعات جغرافیایی(GIS) و فرایند سلسله مراتب تحلیلی (AHP) استفاده شد. بدین منظور ابتدا نیازهای زراعی-بوم شناختی سویا با استفاده از منابع علمی موجود تعیین، درجه‌بندی و سپس نقشه‌های موضوعی مورد نیاز تهیه شدند. متغیرهای محیطی مورد مطالعه دمای متوسط، دمای کمینه، دمای بیشینه، بارش، شیب، جهات شیب، ارتفاع از سطح دریا، ماده آلی، شوری، بافت، pH، میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، آهن، روی و پتانسیل آب زیرزمینی و سطحی می‌باشد. طبقه‌بندی و رتبه‌بندی هر لایه با توجه به روش محدودیت ساده در 4 طبقه صورت گرفت. از فرآیند سلسله مراتب تحلیلی برای تعیین وزن معیارها از طریق تجزیه و تحلیل پرسش‌نامه‌هایAHP، استفاده شد. لایه‌های رقومی عوامل محیطی در محیط GIS پس از اختصاص وزن AHP مختص به هر لایه، روی‌هم‌گذاری و تلفیق شدند. سپس پهنه‌بندی اراضی در چهار طبقه بسیار مستعد، مستعد، نیمه‌مستعد و غیر‌مستعد انجام شد. نتایج نشان داد که به ترتیب 59/ 27 و 35/ 27 درصد زمین‌های زراعی استان گلستان جهت تولید سویا در پهنه‌های بسیار مستعد و مستعد قرار دارند. طبقات نیمه‌مستعد و غیر مستعد جهت کشت سویا، به قسمت‌های شمالی و شرقی اراضی استان اختصاص یافت. در این مناطق میزان بارش و پتانسیل منابع آبی پایین، شوری و کمبود برخی عناصر غذایی از عوامل محدود ‌کننده کشت این گیاه شناخته شدند. در این مطالعه، پهنه غیرمستعد کمترین مساحت  را در اراضی کشاورزی استان گلستان دارا بود (34/ 17 درصد).

Ecological studies can be used to identify the environmental potential in different regions to achievement maximum utilization. Geographic information system (GIS) and analytical hierarchy process (AHP) were applied to agro-ecological zoning of current agricultural lands in Golestan province for soybean cultivation. For this purpose, agro-ecological requirements of soybean firstly, identified according to scientific resources. Rating and thematic requirement maps were then provided. Studied environmental-components were: average, minimum and maximum temperatures, precipitation, slope percent, elevation, slope aspects, soil characteristics (OM, pH, EC, texture, nitrogen, phosphorus, potassium, calcium, iron, zinc), surface water and groundwater potentials. Each layer is classified into 4 classes according to Simple Limitation Method (SLM). The analytical hierarchy process (AHP) was used to determine the weight of criteria by using the questionnaires analysis sheet. The digital environmental layers overlaid and integration in GIS media then zoning of lands carried out in 4 classes (high suitable, suitable, less suitable and non-suitable). The results showed that 27.59% and 27.35% of this area were high suitable and suitable for soybean cropping, respectively. The less suitable and non-suitable regions were located in the north and northeast of Golestan province. In these areas, the limitation factors include high EC, low precipitation, deficient of some elements and low water resources. In this study, non-suitable class had the minimum area of Golestan agricultural lands (17.34%).

کلیدواژه ها:

استان گلستان ،سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) ،سویا ،پهنه‌بندی زراعی-بوم‌شناختی ،فرایند سلسله مراتب تحلیلی (AHP)

Agro ecological zoning ،AHP ،Golestan Province ،GIS ،soybean


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.