Skip to main content
فهرست مقالات

تأثیر مقادیر مختلف کودهای نیتروژن و فسفر بر میزان جذب و کارایی نیتروژن در چغندرقند مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (11 صفحه - از 529 تا 539)

چکیده:

به منظور بررسی تأثیر مقادیر مختلف کودهای نیتروژن و فسفر بر کارایی مصرف و بیلان نیتروژن در چغندرقند رقم زرقان آزمایشی به صورت فاکتوریل (3 × 5) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند واقع در کرج در یک خاک لومی در سال 1386 اجرا شد. پنج سطح نیتروژن شامل مقدارموجود درخاک (شاهد)، 120، 160، 200 و 240 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار از منبع کود اوره طی دو مرحله، 50 درصد بعد از آب دوم و الباقی پس از مرحله تنک و وجین مصرف شد. سطوح کود فسفر شامل مقدارموجود درخاک (شاهد)، 50 و 100 کیلوگرم فسفر خالص در هکتار (از منبع سوپر فسفات تریپل) بود. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اثر مقادیر مختلف کود نیتروژن بر مقدار جذب نیتروژن توسط اندام هوایی و ریشه چغندرقند و همچنین کارایی میزان جذب نیتروژن کل گیاه معنی‌دار بود ولی کاربرد مقادیر مختلف کود فسفر و همچنین اثر متقابل نیتروژن و فسفر بر کارایی و بیلان نیتروژن تاثیر معنی‌داری نداشت. بیشترین و کمترین مقدار نیتروژن جذب شده توسط کل گیاه چغندرقند معادل 447 و 250کیلو‌گرم در هکتار به ترتیب مربوط به تیمار کاربرد 240 کیلو‌گرم در هکتار نیتروژن خالص و تیمار شاهد بود. از کل نیتروژن جذب شده توسط چغندرقند، 44% به اندام‌های هوایی و 56% به ریشه اختصاص یافت. از لحاظ کارآیی استفاده از نیتروژن برای عملکرد شکر، بالاترین میزان کارائی در تیمار بدون مصرف کود (N0P0) با تولید حدود 53 کیلوگرم شکر به ازای هر کیلوگرم نیتروژن جذب شده (35% بیشتر از تیمار مصرف 240 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) حاصل شد. میانگین کارآئی استفاده از نیتروژن نیز معادل 40 کیلوگرم شکر به‌ازای یک کیلوگرم نیتروژن جذب شده توسط گیاه بود. به‌طورکلی، جهت اطمینان در دستیابی به پتانسیل واقعی تولید نیاز است برای هر تن محصول ریشه چغندرقند حدود 5 کیلوگرم نیتروژن خالص در نظر گرفته شود. بنابراین برای جلوگیری از آلودگی محیط زیست و افزایش کارآیی کودهای نیتروژن، لازم است پس از تجزیه خاک و محاسبه مقدار موجودی نیتروژن و در نظرگرفتن عملکرد مورد انتظار، در صورت کمبود و ضرورت از طریق مصرف کود شیمیایی مقدار مورد نیاز را جبران نمود.

In order to evaluate efficiency of nitrogen fertilizers consumption in a sugar beet monogerm hybrid variety of Zarghan, a field experiment was conducted in a loamy soil during 2007 in the research farm of Sugar Beet Seed Institute located in Karaj. Five levels of nitrogen fertilizers including 0 (check), 120, 160, 200 and 240 Kg/ha of net nitrogen from urea fertilizer (46 percent of pure nitrogen) and three levels of phosphor including 0 (check), 50 and 100 Kg of P2O5 per hectare from the triple super phosphate were arranged in a factorial experiment (5×3) in a randomized complete block design with four replications. The results showed that the effect of nitrogen application was significant for nitrogen uptake of both top and root parts of sugar beet, and also for nitrogen uptake efficiency of whole crop. However, nitrogen uptake of sugar beet was not affected by phosphor fertilizer and by the interaction of nitrogen × phosphor application. The highest nitrogen uptake by whole crop in this experiment was equal to 447 Kg ha-1 from the treatment of 240 Kg ha-1 nitrogen application. In the check treatment, nitrogen uptake by whole crop was 250 Kg ha-1. In Zarghan sugar beet variety, for one t ha-1 beet root production about 4 Kg nitrogen was used and from the total nitrogen uptake by whole crop, 44% was allocated in the top part and 56% in the storage root of sugar beet. There was no significant difference between the treatments for nitrogen uptake efficiency, whereas nitrogen utilization efficiency for sugar yield in the treatment of N0P0 was 35% greater than that in the treatment of 240 Kg ha-1 nitrogen application. On average, nitrogen utilization efficiency was equal to 40 Kg sugar for each Kg of N uptake by the crop. Thus, for the production of sugar beet close to actual yield potential it is necessary to consider 5 Kg of N for each t of beet root. Consequently, in order to prevent the environmental pollution, improve nitrogen efficiency, and taking into account the best quality and quantity of sugar beet yield, nitrogen application must be recommended based on the soil analysis and expected root yield and quality of sugar beet.

کلیدواژه ها:

فسفر ، عملکرد شکر ، کارآیی استفاده ، جذب نیتروژن ، کارآیی جذب

use efficiency ، consumption efficiency ، sugar yield ، Sugar beet ، Nitrogen ، Phosphor


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.