Skip to main content
فهرست مقالات

برآورد حقابۀ زیست‌محیطی رودخانۀ قطورچای با استفاده از روش‌های هیدرولوژیکی و اکوهیدرولوژیکی

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (13 صفحه - از 511 تا 523)

چکیده:

تخصیص حقابۀ زیست‌محیطی رودخانه‌ها به‌عنوان حلقۀ مفقوده در مدیریت پایدار منابع آب در ایران، ضرورتی ‌انکارناپذیر برای حفظ اکوسیستم‌های موجود در حوضه‌های آبریز کشور و همچنین جلوگیری از مرگ تالاب‌ها و دریاچه‌های منتهی به رودخانه‌هاست. در این مقاله حقابۀ زیست‌محیطی رودخانۀ قطورچای، که از زیرحوضه‌های مهم حوضۀ آبریز ارس است، با استفاده از چهار روش هیدرولوژیکی شامل تنانت، تسمن، شاخص تداوم جریان، اسمختین و دو روش اکوهیدرولوژیکی شامل تغییر منحنی تداوم جریان و مدل ذخیرۀ رومیزی مطالعه شد. از بین روش‌های یادشده، روش تغییر منحنی تداوم جریان در کلاس اکولوژیکی C عمدتا به علت سازگاری بیشتر با شرایط هیدرولوژیکی و اکولوژیکی نسبت به سایر روش‌ها و با توجه به درنظرگرفتن محدودیت‌های اکولوژیکی منطقۀ مطالعه‌شده و انعطاف‌پذیری آن در ماه‌های کم‌آبی و پرآبی به‌عنوان روش مناسب انتخاب شد. نتایج نشان داد برای حفظ حیات رودخانۀ قطورچای در کمترین وضعیت اکولوژیکی قابل‌ قبول (کلاس مدیریت زیست‌محیطی C)، باید شدت‌ جریان متوسط سالیانه 94/6 مترمکعب بر ثانیه) معادل با 48 درصد جریان طبیعی رودخانه) در داخل رودخانه جریان داشته باشد. بررسی‌های انجام‌شده نشان داد به‌طور متوسط سالانه 5/6 متر‌مکعب در ثانیه آب از رودخانۀ قطورچای وارد رودخانۀ ارس می‌‌شود که این میزان تقریبا معادل با حقابۀ زیست‌محیطی محاسبه‌شده است.

Allocation of rivers environmental water right as missing link in sustainable water resources management in Iran is undeniable necessity to preserve existing ecosystems in its catchments and preventing the death of wetlands and lakes which have been feeding by the rivers. In this paper environmental Water right for Ghoturchay River, important sub basin watershed of Aras river, have been studied using 4 hydrological Methods (Tennant, Tessman, flow duration indicators, Smakhtin), and 2 eco-hydrological methods (Flow Duration Curve Shifting (FDCs) and Desktop Reserve Model (DRM)). Among these methods, FDCs in ecological class C has been chosen as an appropriate method because it’s had more adaptation to hydrological and ecological conditions of studied region than other methods and considering ecological limitations and its flexibility in wet and dry months. In order to maintain the Ghoturchay River at minimum acceptable environmental status (i.e. Class C of environmental management), average annual flows of 6.94 m3/s (48% natural flow of the River) are to flow in it. This study showed that, average annual flows of 6.5 m3/s arrives at the Aras River, which is approximately equal to the environmental water rights.

کلیدواژه ها:

تغییر منحنی تداوم جریان ،حقابه زیست‌محیطی ،روش‌های اکوهیدرولوژیکی ،‌روش‌های هیدرولوژیکی ،رودخانه قطورچای

Environmental water rights ،Hydrological Method ،Ecohydrological Method ،Ghoturchay River ،Flow duration curve shifting


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.