Skip to main content
فهرست مقالات

چالش ها و راه‌کارهای اصلاحی حکمرانی آب زیرزمینی در دشت یزد-اردکان با استفاده از مدل DPSIR مقاله

نویسنده:

نویسنده مسئول:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (15 صفحه - از 1029 تا 1043)

چکیده:

در پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد مشارکتی، چالش‌های حکمرانی از دیدگاه کارکنان تأثیرگذار و تأثیرپذیر در دشت یزد-اردکان ارزیابی شده است. با توجه به پیوند آب، غذا، انرژی و در نظر گرفتن وابستگی‌های بین این سه بخش، در گام نخست کارکنان کلیدی در سه بخش آب، غذا و انرژی با روش آنالیز شبکۀ اجتماعی (SNA) شناسایی شدند. در گام بعدی، با توجه به دیدگاه کارکنان، عواملی که در هر بخش آب، غذا و انرژی به اضافه‌برداشت منابع آب زیرزمینی منجر شد، به عنوان چالش‌های حکمرانی مشخص شدند. در ادامه، برای ارزیابی چالش‌های حکمرانی تعیین‌شده با مشارکت کارکنان از چارچوب مدل مفهومی نیروی محرکه-فشار-حالت-اثر-پاسخ (DPSIR) استفاده شد. در نهایت، قوانین و زیرساخت‌های بخش آب، غذا و انرژی ارزیابی شد. نتایج نشان داد در بخش آب، غذا و انرژی به‌ترتیب 11، 8 و 2 چالش شناسایی شده که به فشار به منابع آب زیرزمینی منجر شده است. برای 21 چالش شناسایی‌شده 28 راه‌کار اصلاح حکمرانی آب زیرزمینی ارائه شد که 11 راه‌کار به بخش آب، 15 راه‌کار به بخش غذا و 2 راه‌کار به بخش انرژی مربوط است. از مهم‌ترین راه‌کارهای شناسایی‌شده در بخش آب می‌توان به اصلاح ساختارهای قانونی به‌منظور انسداد تمامی چاه‌های غیرمجاز، ایجاد بازار رسمی آب، توانمندسازی کارکنان، در بخش غذا به همگرایی معیارهای ارزیابی سازمان‌های متولی آب و غذا، برنامه‌های مدون کشت، مهار بازار غذا و در بخش انرژی به قیمت‌گذاری منابع آب و انرژی اشاره کرد. نتایج پژوهش حاضر، می‌تواند برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران را در اصلاح قوانین و زیرساخت‌ها به‌منظور اصلاح حکمرانی آب زیرزمینی و بهبود وضعیت آبخوان‌ها یاری دهد.

In this research, by using participatory approach, governance challenges have been evaluated from the perspective of influential and influenced actors in the Yazd-Ardakan plain. According to the water, food, energy nexus and considering interdependencies of these three sectors, in the first step, key players were identified. In the next step, according to the viewpoints of actors, the factors that led to excessive withdrawal of groundwater resources in each water, food and energy sector were identified as governance challenges. DPSIR framework was then used to assess the governance challenges specified by participatory approach. Eventually, the rules and infrastructure of the water, food, and energy sectors were evaluated. The results showed that in the water, food and energy, respectively, 11, 8, 2 challenges were identified which have led to pressure on groundwater resources. Finally, for the 21 identified challenges, 28 strategies for modifying groundwater governance were introduced that 11, 15 and 2 strategies related to water, food and energy sectors. The most important strategies identified in water, food and energy sectors are include: improvement of legal structures for sealing of all unauthorized wells, establishment of formal water market, empowerment of actors, convergence of assessment criteria of water and food organizations, modify planting plans and food market control, pricing of water and energy resources. The results of this study can help planners and policymakers to reform the laws and infrastructure for modifying groundwater governance and improving the status of aquifers.

کلیدواژه ها:

بازیگران ، حکمرانی ، آبخوان ، پیوند آب- غذا و انرژی ، DPSIR‌

WaterFoodEnergy Nexus ، DPSIR ، Governance ، Aquifer ، actors


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.