Skip to main content
فهرست مقالات

اثر تنش خشکی و محلول پاشی سولفات روی بر عملکرد و اجزای عملکرد آفتابگردان (Helianthus.annuus L.)

نویسنده مسئول:

نویسنده:

چکیده:

ایران جزء مناطق خشک و نیمه خشک به شمار می‌رود و از نظر آب و هوایی تنوع زیادی دارد، شناخت ویژگی‌های مربوط به رشد و عملکرد و نیز سازگاری آفتابگردان، به خصوص در رابطه با تنش خشکی می‌تواند در گسترش سطح زیر کشت و نیز افزایش عملکرد آن تاثیر مهمی داشته باشد. به منظور بررسی اثرات تنش خشکی و محلول پاشی سولفات روی بر عملکرد و برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی آفتابگردان، آزمایشی در سال 1389 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد بیرجند به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اصلی شامل تیمار آبیاری (انجام آبیاری کامل، مطابق نیاز آبی گیاه)، یک نوبت قطع آبیاری در دوره رویشی، یک نوبت قطع آبیاری در دوره زایشی، یک نوبت قطع آبیاری در دوره رویشی و زایشی) و فاکتور فرعی دارای سه سطح محلول پاشی روی (بدون محلول پاشی، محلول پاشی سولفات روی با غلظت 5/0 درصد (2 کیلوگرم سولفات روی در هکتار و یا معادل 659 گرم عنصر روی در هکتار)، و محلول پاشی سولفات روی با غلظت 1 درصد (4 کیلوگرم سولفات روی در هکتار و یا معادل 1319 گرم عنصر روی در هکتار) بودند. نتایج نشان داد که بر اثر قطع آبیاری صفات تعداد دانه در طبق، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد روغن کاهش معنی‌داری یافت، در حالی که درصد روغن تحت تاثیر قرار نگرفت. طبق نتایج، تنش خشکی در مرحله رویشی و زایشی باعث کاهش 20 درصدی در عملکرد دانه و کاهش 31 درصدی عملکرد روغن نسبت به شاهد شد. همچنین محلول‌پاشی سولفات روی با غلظت 1 درصد باعث افزایش وزن هزار دانه، تعداد دانه در طبق، عملکرد دانه و درصد روغن نسبت به سایر تیمارها شد. در این مطالعه عملکرد دانه تحت تاثیر تنش خشکی کاهش معنی‌داری یافت. تیمار آبیاری کامل (مطابق نیاز آبی گیاه) بیشترین عملکرد را نسبت به سایر تیمارها از خود نشان داد. بالاترین عملکرد دانه نیز از محلول پاشی با غلظت 1 درصد بدست آمد. همچنین کمترین عملکرد روغن از تیمار یک نوبت قطع آبیاری در دوره رویشی و زایشی حاصل شد. به طور کلی بر اساس نتایج حاصل از این آزمایش می‌توان گفت در شرایط کمبود آب، استفاده از سولفات روی یک راهکار مناسب برای کاهش اثرات نامطلوب تنش خشکی بر خصوصیات رشد و عملکرد آفتابگردان است.

Iran is amongst dry and semi-dry regions of the world and enjoys several diverse climates. The recognition of traits related to growth, yield and adaptation of sunflower, especially in relation to drought stress can remarkably affect the development of planting area and its yield increase. To study the effect of water deficiency stress and foliar application of Zn on sunflower (Helianthus annuus L.) yield and some of its physiological traits, a split plot experiment based on randomized complete block design was conducted with three replications at the Islamic Azad University of Birjand in 2010. The main plot was irrigation regime with four levels including I1= without stress (according to the plant’s water demand), I2= interrupting irrigation 1 time during the vegetative growth stage, I3= interrupting irrigation 1 time during the reproductive stage, I4= interrupting irrigation during the vegetative and flowering stages and the sub plot was foliar application of zinc sulfate with three levels including Zn1= without foliar application, Zn2= 0.5% concentration of zinc sulfate (2 kg/ha zinc sulfate or 659 gr ha-1 of zinc element), Zn3= 1% concentration of zinc sulfate (4 kg/ha zinc sulfate or 1319 gr ha-1 of zinc element). Results indicated that irrigation ceasing significantly decreased the number of seed head, 1000- seed weight, seed yield and oil yield, while the oil percent was not affected. According to the results, applying drought stress during the vegetative and reproductive growth stages decreased seed yield and oil yield as much as 20% and 31% in comparison with the control, respectively. In addition, Zinc sulfate treatment with 1% concentration increased the 1000-seed weight, seed yield and oil percent in comparison with other treatments. In this study seed yield showed a significant reduction under the influence of drought stress. The treatment of complete irrigation (according to the plant’s water demand) resulted in higher yields than other irrigation treatments. The greatest seed yield was obtained by foliar application of Zn with 1% concentration. Moreover, the least oil yield was observed where irrigation was interrupt during the vegetative and reproductive growth stages. Overall, application of Zn under water deficit conditions could be employed as a good strategy for reducing the detrimental effects of drought stress on growth and yield characteristics of sunflower.

کلیدواژه ها:

درصد روغن ، عملکرد دانه ، وزن هزار دانه ، تعداد دانه در طبق

Number of seed per head ، Oil percent ، Seed yield ، 1000 ، Seed weight


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.