Skip to main content
فهرست مقالات

واکنش عملکرد و اجزای عملکرد دانه گندم نان و ماکارونی به تنظیم‌کننده‌های رشد در شرایط تنش خشکی در مزرعه و گلخانه مقاله

نویسنده:

نویسنده مسئول:

چکیده:

یکی از راه‌های جبران کاهش عملکرد گندم در اثر تنش خشکی، به عنوان مهم‌ترین عامل محدودکننده عملکرد، می‌تواند کاربرد تنظیم کننده‌های رشد باشد. بدین منظور، تاثیر دو تنظیم کننده رشد سایکوسل و سالیسیلیک اسید بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه دو رقم گندم روشن و یاواروس در شرایط متفاوت آبیاری (مطلوب، تنش ملایم و تنش شدید) در پژوهشی دو مرحله‌ای در مزرعه تحقیقاتی (آزمایش اسپلیت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی) و گلخانه تحقیقاتی (طرح کاملا تصادفی) دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در سال زراعی 89-1388 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که تنش خشکی موجب کاهش شدید طول سنبله، تعداد دانه در سنبلک، تعداد دانه و سنبلک در سنبله، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت گردید. بیشترین و کمترین اثر خشکی به ترتیب مربوط به عملکرد بیولوژیک و وزن هزار دانه بود. کاربرد تنظیم کننده‌های رشد سبب افزایش طول سنبله، اجزای سنبله، وزن هزار دانه و عملکرد دانه گردید. کاربرد سالیسیلیک اسید با افزایش، و سایکوسل با کاهش عملکرد بیولوژیک همراه بود. سایکوسل همچنین شاخص برداشت را افزایش داد. پاسخ عملکرد و اجزای عملکرد دانه به تنش خشکی و کاربرد سایکوسل و سالیسیلیک اسید در رقم روشن نسبت به یاواروس بیشتر بود. به نظر می‌رسد که رقم روشن دارای عملکرد دانه بیشتر و رقم یاواروس دارای مقاومت بیشتری به تنش خشکی بود. اگرچه تنش خشکی موجب کاهش اغلب اجزای عملکرد گندم شد، لیکن تنظیم‌کننده‌های رشد موجب جبران بخشی از کاهش عملکرد ناشی از خشکی گردیدند؛ بنابراین، این تنظیم‌کننده‌های رشد به ویژه سایکوسل برای استفاده در شرایط تنش خشکی قابل توصیه می‌باشند.

Application of plant growth regulators (PGRs) could be one of the methods to compensate for the harmful effects of drought stress, as the most important factor limiting wheat yield. To examine the effect of two PGRs; cycocel (CCC) and salicylic acid (SA) on grain yield and its components of a bread (Roshan) and a durum (Yavarous) wheat under different water regimes [normal (as control), moderate and severe drought], field and greenhouse experiments were carried out at the Research Field and Greenhouse of College of Agriculture, Shiraz University during 2009-2010 growing season. Field and greenhouse experiments were organized as a split factorial based on randomized complete block design and completely randomized design, respectively. Results showed that drought stress caused remarkable reductions in ear length, grain number per spikelet, grain and spikelet number per ear, grain yield, biological yield and harvest index. The highest and lowest effects of drought stress were observed in biological yield and 1000- grain weight, respectively. PGRs increased ear length, grain number per spikelet, grain and spikelet number per ear, 1000- grain weight as well as the grain yield. SA and CCC application was associated with enhancement and reduction in biological yield, respectively. Harvest index was increased in CCC treated plants. Responses of Roshan cultivar yield and its components to drought stress and both PGRs application were more than Yavarous. Also it appeared that Roshan cv. had more grain yield, and Yavarous had higher resistance to drought stress. Although drought stress caused reductions in most yield components of wheat, PGRs application could alleviate a part of these harmful effects. Therefore application of these PGRs, especially CCC, is recommended under drought stress conditions.

کلیدواژه ها:

سالیسیلیک اسید ، سایکوسل ، شاخص برداشت ، سنبله گندم

Wheat ear ، Cycocel ، Harvest index ، salicylic acid


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.