Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی رابطۀ صفات رویشی و مقاومت به بیماری پاخوره در گندم نان در شرایط گلخانه مقاله

نویسنده مسئول:

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (10 صفحه - از 11 تا 20)

چکیده:

بیماری پاخورۀ گندم با عامل (Gaeumannomyces graminis var. tritici) یکی از بیماری‌های زیانبار ریشۀ گندم در سراسر جهان است. تابه‌حال رقم مقاومی نسبت به این بیماری در ذخایر توارثی (ژرم‌پلاسم) گندم نان معرفی نشده است. در این بررسی 416 ژنوتیپ گندم نان، تهیه‌شده از نقاط مختلف ایران و خارج از کشور، در برابر جدایۀ T-41 این قارچ ارزیابی گلخانه‌ای شدند. وزن خشک ریشه، ساقه و کل زی‌توده (بیوماس)، ارتفاع، شاخص نشانه‌های بیماری، شدت بیماری، وزن دانه در خوشه و شمار دانه در خوشه اندازه‌گیری شدند. تجزیۀ واریانس صفات نشانگر اختلاف بسیار معنی‌دار بین ژنوتیپ‌ها بود. ژنوتیپ‌های پاییزه مقاوم‌تر از بهاره‌ها بودند. در بعضی از ژنوتیپ‌ها نظام ریشه‌ای تیمارهای آلوده به‌طور شایان‌توجهی گسترش یافته بود و ریشه‌های اضافی در رویارویی با بیماری ایجادشده‌ و بعضی از ژنوتیپ‌های پاییزۀ آلوده در گلخانه بدون رفع نیاز سرمایی آن‌ها به خوشه رفتند. احتمال دارد قارچ عامل بیماری سبب بهاره‌سازی بعضی از ژنوتیپ‌های پاییزه شده و وزن خشک ریشه همبستگی منفی و معنی‌داری ***510/0-=r) با شدت بیماری داشت. ژنوتیپ‌ها بر پایۀ میانگین نمرۀ بیماری به شش گروه تقسیم شدند؛ بنابراین یازده ژنوتیپ در گروه کامل مقاوم، 59 ژنوتیپ در گروه مقاوم، 64 ژنوتیپ در گروه نیمه مقاوم، 105 ژنوتیپ در گروه نیمه حساس، 104 ژنوتیپ در گروه حساس و 73 ژنوتیپ در گروه کامل حساس قرار داده شدند.

Take-all disease of wheat (Gaeumannomyces graminis var. tritici) (Ggt) is one of the most destructive root diseases in the world. It has not been introduced resistant genotype against this disease. In this study, 416 genotype of bread wheat, received from different location of Iran and other countries, were evaluated to take-all (T-41 isolate) in greenhouse conditions. Root dry weight, shoot dry weight, biological dry weight, amount of root and crown infection (disease score), disease index (DI), height, grain weight and number of seed were measured. Analysis of variance showed significantly different among genotypes. Winter genotypes are more resistant to take-all disease. Also in some genotypes, infected plants had root system more extensive and have produced additional roots and some infected genotypes of winter types were headed in the greenhouse without vernalization. Probably, this fungus have vernalization effect on some winter wheat genotypes. Root dry weight and disease index were and negatively correlated (-0.510***). The genotypes were classified into six groups on the basis of mean scores. The groups are; 11 genotypes were in highly resistant group (Sc = 0), 59 genotypes in resistant (0<Sc≤1), 64 in moderately resistant (1<Sc≤2), 105 genotypes in moderately sensitive (2<Sc≤3), 104 genotypes in sensitive (3<Sc≤4) and 73 genotypes in highly sensitive groups (4<Sc≤5).

کلیدواژه ها:

مقاومت ، شدت بیماری ، ژرم پلاسم ، پاخوره گندم

wheat take ، all. ، Disease index ، germplasm ، resistance


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.