Skip to main content
فهرست مقالات

اثر خصوصیات خاک بر تولید روان آب و رسوب در مقیاس مزرعه (مطالعه موردی بخشی از اراضی کشاورزی اطراف شهرستان ساری)

نویسنده مسئول:

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (13 صفحه - از 45 تا 57)

چکیده:

ویژگی‌های خاک، متغیرهای مهمی در فرایندهای روان‌آب و فرسایش خاک می‌باشند. لذا این پژوهش برای بررسی شماری از متغیرهای موثر خاک در تولید روان‌آب و هدررفت خاک، در اراضی کشاورزی واقع در محدوده شهرستان ساری انجام شد. جهت انجام نمونه‌برداری از منطقه مورد نظر، شبکه بندی به صورت سیستماتیک جمعا در 60 نقطه، با فواصل 20 متر انجام گرفت. همچنین با بهره‌گیری از دستگاه شبیه‌ساز باران اقدام به ایجاد باران شد. شدت و مدت بارندگی برای کلیه آزمایش‌های باران ثابت و برابر 2 میلی‌متر بر دقیقه و با مدت زمان 15 دقیقه در نظر گرفته شد. همزمان نمونه‌‌های خاک نیز از نقطه مجاور شبیه‌سازی از عمق 30-0 سانتی‌متری جمع آوری شد. نتایج نشان داد که متغیرهای رطوبت پیشین خاک، ماده آلی، درصد ذرات شن و وزن مخصوص ظاهری به‌ ترتیب با میزان همبستگی 56/0 ، 40/0 ، 29/0 و 28/0 بیشترین تاثیر را در تولید روان‌آب دارند. همچنین در فرآیند هدررفت خاک نیز متغیرهای درصد ماده آلی و رس با ضریب همبستگی 303/0 و 30/0 بیشترین تاثیر را در اراضی زراعی داشته‌اند. نتایج ارائه مدل رگرسیون چند متغیره خطی نشان داد که با بهره‌گیری از متغیرهای درصد ماده آلی، رطوبت پیشین خاک و رس می‌توان میزان تولید روان‌آب و هدررفت خاک را به‌ ترتیب با ضریب تبیین 493/0 و 71/0 برآورد نمود.

Soil characteristics are important variables in runoff and soil erosion processes. Therefore, this study was conducted to investigate some variables affecting runoff and soil erosion, in agricultural lands located around Sari town. Systematic sampling was done at 60 points with 20 m intervals. Also, rain was generated using a rainfall simulator. For all simulated rains the intensity and duration were set at 2 millimeters per minute and 15 minutes, respectively. Soil samples were collected from adjacent points to the rainfall simulator from depth of 0-30 cm. Results showed that soil moisture, organic matter, sand percentage and bulk density had the most influences on runoff generation with 0.56, 0.40, 0.29 and 0.28 values of correlation coefficients, respectively. Organic matter and clay content had the greatest effect on soil loss from croplands with 0.303 and 0.30 values of correlation coefficient, respectively. The results of multiple linear regression models showed that runoff and soil erosion could be predicted based on percentages of soil,s organic matter, moisture and clay content variables with coefficients of determination of 0.493 and 0.71, respectively.

کلیدواژه ها:

فرسایش خاک ، زمین کشاورزی ، روان¬آب ، باران¬ساز

Rainfall simulator ، Soil erosion ، Agricultural land ، Runoff


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.