Skip to main content
فهرست مقالات

بناهای تاریخی به‌مثابۀ مدرسۀ طراحی معماری: فهم رابطۀ استادکاران معمار معاصر اصفهان با بناهای تاریخی شهر مقاله

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (‎22 صفحه - از 49 تا 70 )

چکیده:

معماران سنتی در معماری تاریخی ایران با وجود داشتن نقشی برجسته، به‌ندرت در کانون توجه مورخان بوده‌اند و از آن‌ها یاد شده است. این امر موجب شده که امروزه اطلاعات بسیار محدودی از سنت‌ها، اندیشه‌ها، فنون، مهارت‌ها و چگونگی زندگی حرفه‌ای آن‌ها در اختیار باشد. در دوران معاصر با شکل‌گیری مرمت مدرن، گروه جدیدی از استادکاران معمار ظاهر شدند که از یک سو با سنت‌های استادی‌ـ شاگردی در صنف و خانوادۀ خود پیوند داشتند و از سوی دیگر، زیر نظر مرمتگران دانشگاهی و مهندسان معمار کار می‌کردند. بدین ترتیب، این استادان با «رجعتی ناقص»، دوباره جایگاهی برای حضور در بناهای تاریخی و کار در کارگاه‌های معماری سنتی پیدا کردند. این مقاله با مراجعه به خانوادۀ رضایت، از استادکاران معمار اصفهانی، ارتباط آن‌ها با بناهای تاریخی را بررسی می‌کند. برای یافتن پاسخ پرسش‌هایی نظیر اینکه این استادان چگونه با بناهای تاریخی مواجه می‌شوند، چه اطلاعاتی از بناهای تاریخی در ذهن دارند و چگونه از این اطلاعات در طراحی کارهای جدید استفاده می‌کنند، با انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و باز، روش تاریخ شفاهی و همچنین مشاهده و یادداشت‌برداری میدانی از آثار و فرایندهای طراحی و اجرای این استادان، اطلاعات لازم گردآوری و با روش رمزگذاری و نظریۀ زمینه‌ای تحلیل شده است. بر این اساس،‌ رابطۀ استادکاران خانوادۀ رضایت با بناهای تاریخی در اصفهان در پنج مرتبۀ ارتباط با بنا شاملِ همزیستی، روخوانی، به خاطر سپردن، الهام و مرجعیت (عام و خاص) تبیین می‌شود. تحلیل این مقوله‌ها نشان می‌دهد که بناهای تاریخی یکی از مراجع مهم در جهان طراحی این استادان هستند. استادکاران معمارِ خانوادۀ رضایت، به قلمرو ذهنی‌ـ عینی از محله‌های عصر سلجوقی شهر اصفهان، به مرکزیت محلۀ جوباره تعلق دارند که زندگی فردی و حرفه‌ای آن‌ها را در بر می‌گیرد. آن‌ها این عناصر تاریخی را از کودکی نظاره کرده‌، خوانده‌، به خاطر سپرده‌ و به‌مثابۀ درس‌هایی از یک «مدرسۀ طراحی معماری»، دست‌مایۀ تجارب تازۀ خویش قرار داده‌اند.

Despite the prominent role of traditional master masons of Iran in the creation of historical architecture, they have rarely been in the spotlight of historians. Limited information, therefore, is available today about their guild traditions, thoughts, techniques and skills, and their professional lives. In the contemporary era, with the development of the modern discipline of restoration, a new group of master masons emerged who are at the same time associated with the apprenticeship traditions in their guilds and families, and also work under the supervision of academic restorers and architects. Thus, with an “incomplete return”, these masters found a way back to historical monuments and work in traditional architecture workshops. This article examines the connection of contemporary master masons with historical monuments by the help of the Rezāyat family, one of the master-mason families of Isfahan. How these masters deal with historical monuments, the information they have in mind about monuments, and how they use this knowledge to design new works were investigated thoroughly. To answer these questions, the required information was collected by conducting semi-structured and open-ended interviews, oral history method, as well as observation and taking field notes about their works and design and construction methods they utilized. The collected data were analyzed by coding based on grounded theory. Accordingly, the connection of the master masons of the Rezāyat family with the historical monuments in Isfahan can be explained at five levels: coexistence, reading, memorizing, inspiration, and referencing (general and specific). The analysis of these qualities shows that historical monuments are critical resources in the schema of these masters. The masons of the Rezāyat family reside in a Seljuq-built, subjective-objective territory in Isfahan, centralized in the Joubareh neighborhood. They have observed historical elements since their childhood, and studied, remembered, and utilized them in their new endeavors like lessons learned in a "school of architectural design."

کلیدواژه ها:

معماری سنتی ، بناهای تاریخی ، طراحی معماری ، استادکار معمار ، تاریخ شفاهی معماری

historical monuments ، Oral History of Architecture ، master mason ، Traditional Architecture ، Architectural design


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است ورود پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

لمشاهدة محتوی المقال یلزم الدخول إلی دخول الموقع.
إن كنت لا تقدر علی شراء الاشتراك عبرPayPal أو بطاقة VISA، الرجاء ارسال رقم هاتفك المحمول إلی مدير الموقع عبر credit@noormags.ir.

You should become a Sign in to be able to see articles.
If you fail to purchase subscription via PayPal or VISA Card, please send your mobile number to the Website Administrator via credit@noormags.ir.