Skip to main content
فهرست مقالات

ارزیابی تاثیر سازه‌های سنتی استحصال آب باران در بهبود شرایط خاک (مطالعه موردی بندسارهای جنوب سبزوار)

نویسنده:

علمی-ترویجی (وزارت علوم) (10 صفحه - از 33 تا 42)

کمبود آب در مناطق خشک و نیمه خشک منجر به ابداع روش­هایی جهت استحصال سیلاب توسط بومیان و کشاورزان این مناطق شده است که بندسار نمونه­ای از این روش­ها در استان­های خراسان رضوی و جنوبی می‌باشد. در این تحقیق اثر استحصال سیلاب در بندسارها بر روی میزان مواد آلی و بافت خاک مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور در منطقه مورد مطالعه 5 منطقه دارای بندسار در نظر گرفته شده است. در هر یک از محل‌های منتخب سه پروفیل در داخل بندسار و سه پروفیل در خارج آن به عمق 60 سانتی­متر حفر گردید و از سه عمق 20-0، 40-20 و 60-40 سانتی­متر آن نمونه­برداری صورت گرفت (جمعا 90 نمونه). نمونه­ ها برای تعیین درصد مواد آلی، شن، سیلت و رس به آزمایشگاه منتقل شدند. سپس نتایج حاصل از آزمایشات به وسیله آزمون t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن است که درصد مواد آلی در داخل بندسارها نسبت به خارج آن­ها بیشتر است و بیشترین میزان ماده آلی 75/1 درصد و در داخل بندسار و کمترین میزان آن 48/0 و در خارج بندسار می‌باشد و تفاوت میزان آلی در داخل و خارج بندسارها از لحاظ آماری در سطح 5 درصد معنی­دار است. بیشترین میزان شن در مناطق شاهد و به میزان 32/82 درصد و بیشترین میزان سیلت و رس در داخل بندسارها و به ترتیب 86/52 و 93/52 درصد می‌باشد. به طور کلی نتایج نشان می‌دهد که بندسارها باعث افزایش ماده آلی خاک و نیز ریزتر شدن بافت خاک گردیده‌اند.

خلاصه ماشینی:

"جعفری و همکاران (1381) در بیرجند اثر استحصال آب در بندسارها را بر روی برخی خصوصیات فیزیکی خاک در سه حوضه مود، سیوجان و علی آباد مورد بررسی قرار دادند و چنین نتیجه گرفتند که بندسار بر خصوصیات فیزیکی خاک بیشتر موثر است به طوری که افزایش رس و سیلت و ماده آلی باعث بهبود ساختمان خاک شده ‌است و از لحاظ شیمیایی نیز مقدار مواد آلی و معدنی افزایش می‌یابد ولی این مقدار چشم‌گیر نیست به طوری که مقدار آن از 01/0 درصد در خارج بند به 17/0 رسیده است که علت این امر شستشوی خاک‌های سطحی توسط رواناب از مناطق بالادست و ترسیب آن در داخل بندسار می‌باشد. / شکل (1): تصویر ماهواره‌ای منطقه مورد مطالعه جدول (1): معرفی بندسارهای منتخب رجوع شود به تصویر صفحه / شکل (2): نمونه برداری از پروفیل داخل بندسار از آنجا که هدف طرح مقایسه بافت خاک و میزان مواد آلی بین مناطق مختلف داخل و خارج بندسار می‌باشد در انتها از نتایج مربوط به تکرارها میانگین‌گیری شده و مقایسه بر این اساس تکمیل گردیده است. به طور کلی در تمامی محل‌های منتخب میزان شن در خارج بندسار بیشتر از داخل آن و رس و سیلت در داخل بندسار بیشتر از خارج آن می‌باشد و این تغییرات با نتایج حاصل از تحقیقات انجام شده توسط محققین شریفی کیا و مظفری (1393)، برخورداری و همکاران (1393) و پادیاب (1389) مطابقت دارد البته در مطالعه پادیاب (1389) میزان شن نیز افزایش داشته است که علت آن درشت دانه بودن خاک منطقه بیان شده است."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.